Blokada cieśniny Ormuz, zarządzona w związku z konfliktem na linii USA-Iran Iranie, stała się punktem krytycznym dla branży TSL, poddając trudnej próbie globalne łańcuchy dostaw. Wąskie gardło, przez które przepływa blisko 20% światowej konsumpcji ropy naftowej i gazu, stało się symbolem kruchości współczesnej logistyki. Takich zdarzeń nie sposób uniknąć, ale można wzdrożyć strategie i narzędzia, w tym faktoring, które zminimalizują ich skutki i zwiększą odporność firm funkcjonujących w nieprzewidywalnym środowisku. 

Kluczowe wnioski:

• lokalni partnerzy na globalne kryzysy – szukaj kontrahentów blisko i z dala od stref konfliktu
• dywersyfikacja zleceń – szeroka baza klientów i dostęp do transportu intermodalnego minimalizują ryzyko przestojów
• ubezpieczenie na trudne czasy – ujmij w umowie sposoby postępowania na wypadek przestojów związanych z konfliktem i wybierz polisę OC, która uchroni cię przed konsekwencjami niewykonania zlecenia
• cyberzagrożenia nie znają granic – chroń swoją firmę przed zagrożeniem ze strony cyberprzestępców
• płynność jako gwarant stabilności – korzystaj z faktoringu, żeby zagwarantować płynność finansową w niepewnych czasach

Regionalizacja i nearshoring, czyli koniec z tanimi kilometrami

Przez lata optymalizacja kosztowa opierała się na szukaniu najtańszych wykonawców, niezależnie od odległości. Kryzys w regionie Zatoki Perskiej pokazał słabości tej strategii i zwrócił uwagę, jak istotna w takich sytuacjach staje się współpraca z partnerami z regionu, których otoczenie biznesowe i geopolityczne jest bardziej przewidywalne.  

W ten trend wpisuje się nearshoring, czyli przenoszenie produkcji i magazynowania bliżej bezpośrednich rynków zbytu lub do krajów będących gospodarczymi i politycznymi sojusznikami. Ta strategia minimalizuje ryzyko wpływu ewentualnego konfliktu na przepustowość łańcuchów dostaw. Krótsze trasy, będące bezpośrednią konsekwencją takiego podejścia, oznaczają mniej punktów przeładunkowych, a tym samym mniejsze prawdopodobieństwo utknięcia ładunku w niebezpiecznej strefie. 

Dywersyfikacja jako bufor w niepewnych czasach

Kolejnym sposobem na utrzymanie stabilności łańcuchów dostaw jest dywersyfikacja zleceń. Poleganie na jednym dostawcy lub jednej trasie transportowej to dziś błąd, który może narazić spedytora na ogromne straty w razie wystąpienia konfliktu zbrojnego lub klęski żywiołowej. Takim sytuacjom zapobiega posiadanie szerokiej bazy klientów z różnych regionów, a także systematyczne poszerzanie zakresu wykorzystywanych tras. W tym kontekście pomocne jest wykorzystywanie transportu intermodalnego, który może okazać się pomocny w razie zamknięcia dróg czy portów. 

Ubezpieczenia na miarę współczesnych wyzwań

W firmach z branży TSL operujących na międzynarodowym gruncie, ryzyko zerwania łańcuchów dostaw jest wkalkulowane w charakter działalności. Z tą myślą warto konstruować również umowy o współpracy, uwzględniając w nich klauzule dotyczące działań wojennych oraz ich konsekwencji, w tym blokad szlaków tranzytowych, które uniemożliwiają wykonanie przewozu zgodnie z ustaleniami. 

Dobrze jest więc na chłodno, w neutralnych warunkach i bez wiszącego nad głową zagrożenia, ustalić sposoby postępowania i zobowiązania stron na wypadek konfliktu. Szczególną uwagę warto poświęcić kwestii rozliczeń za transport, który nie mógł zostać wykonany ze względów niezależnych od spedytora lub jego podwykonawcy. 

Równie ważne w tym kontekście są zapisy umów ubezpieczeniowych w ramach OC przewoźnika i spedytora. Dobrą praktyką jest opieranie współpracy o kontrahentów, którzy je posiadają (to niezbędny punkt na liście do weryfikacji przez zawarciem umowy!), a także omówienie ich zapisów na wypadek zdarzeń losowych lub konfliktów. Analogicznie, poświęcenie uwagi tej kwestii powinno być standardem przy zawieraniu umowy dotyczącej ubezpieczenia ładunku. 

Cyberbezpieczeństwo i jego wpływ na łańcuchy dostaw

Fizyczne blokady tras to tylko jedno z zagrożeń dla łańcucha dostaw. Równie, jeśli nie bardziej dotkliwe, mogą być zagrożenia cybernetyczne. Ataki na systemy zarządzania transportem (TMS) czy portowe systemy operacyjne mogą nastąpić w każdej chwili, niezależnie od sytuacji geopolitycznej. 

By im zapobiec konieczna jest ochrona danych poprzez szyfrowanie i wieloskładnikową autoryzację w komunikacji z podwykonawcami. Kolejnym ważnym krokiem w dziedzinie prewencji cyberzagrożeń jest tworzenie backupów systemów krytycznych pozwalających na pracę w trybie offline.

Faktoring jako fundament stabilności

Nawet najlepiej zaplanowana strategia logistyczna może lec w gruzach, jeśli zabraknie gotówki na jej realizację. Kryzys w cieśninie Ormuz wygenerował dwa potężne wyzwania finansowe dla spedycji: nagły wzrost kosztów paliwa oraz wydłużenie terminów płatności. 

Kiedy statki płyną dłuższą trasą, a terminy płatności od załadowców pozostają odległe (często 60 lub 90 dni), spedytor staje przed dylematem: jak opłacić przewoźników “tu i teraz”, żeby nie stracić mocy przerobowych?

W tej sytuacji faktoring przestaje być jedynie produktem finansowym, a staje się narzędziem zarządzania kryzysowego:

1. Natychmiastowy dostęp do kapitału: środki z faktury mogą trafić na konto firmy nawet w ciągu kilku godzin od jej wystawienia, co pozwala na błyskawiczne pokrycie wyższych kosztów transportu.
2. Uwolnienie płynności: spedytor nie musi “mrozić” własnego kapitału w oczekiwaniu na przelew od klienta.
3. Weryfikacja kontrahentów: faktorzy korzystają z zaawansowanych narzędzi analizy ryzyka współpracy, co pozwala ocenić wypłacalność partnerów w tych niepewnych czasach.

Główną zaletą faktoringu jest szybka wypłata środków, będąca odpowiedzią na długie terminy płatności, charakterystyczne również dla branży TSL. W tych realiach spedycje, które mogą zaoferować szybką zapłatę, zyskują ogromną przewagę konkurencyjną. Taka gotowość wiąże się jednak z zagrożeniem własnej płynności, ale tak być nie musi. 

Z myślą o spedycjach, które chcą płacić szybciej bez angażowania własnych środków, powstała usługa eSkonto w Transcash. W jej ramach przewoźnik może skorzystać z dedykowanej oferty faktoringu u spedycji, na warunkach lepszych niż te, które mógłby uzyskać zwracając się bezpośrednio do faktora. 

Dostosuj się albo giń

Obecna sytuacja geopolityczna to brutalny sprawdzian dla branży TSL. Firmy, które potraktują kryzys w cieśninie Ormuz jako impuls do głębokiej restrukturyzacji swoich łańcuchów dostaw – od dywersyfikacji tras po zabezpieczenie finansowania poprzez faktoring – wyjdą z tego zawirowania silniejsze.

W logistyce przyszłości nie wygrywa ten, kto ma najniższą cenę, ale ten, kto gwarantuje ciągłość dostaw w najbardziej nieprzewidywalnych warunkach. Faktoring aktywnie wspiera firmy poszukujące stabilności, gwarantując szybki dostęp do środków niezbędnych, by przetrwać w niepewnych czasach.