Skarga na przewlekłość postępowania sądu lub komornika

31.05.2019

Opieszałość sądu lub komornika to jeden z głównych powodów rezygnacji z możliwości dochodzenia należności na drodze sądowej. Czy mamy prawo oceniać tempo pracy sądu? Możemy złożyć skargę na przewlekłość postępowania i uzyskać rekompensatę z tytułu opóźnienia w wydaniu rozstrzygnięcia.

W przypadku skierowania do sądu lub komornika sprawy o niezapłaconą należność z tytułu wykonanej usługi, przedsiębiorcy zależy na jak najszybszym przeprowadzeniu postępowania sądowego i ewentualnie egzekucyjnego w celu odzyskania swojej należności możliwie szybko. Pomimo zagwarantowanego przepisami prawa międzynarodowego i krajowego (w tym art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) prawa do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, w praktyce mogą zdarzyć się jednak sytuacje, gdy prawo to jest naruszone i występuje przewlekłość postępowania.

Kiedy możemy mówić o przewlekłości postępowania?

Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, przewlekłość ma miejsce gdy:
postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych,
postępowanie trwa dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania).

Skargę na przewlekłość możemy złożyć na przykład w sytuacji gdy upłynęło 9 miesięcy od otrzymania sprzeciwu od pozwanego i nie otrzymaliśmy od sądu odpisu tego sprzeciwu.

Kiedy złożyć skargę?

Przepisy nie precyzują jaki konkretnie upływ czasu stanowi już nieuzasadnioną zwłokę (przewlekłość). Z art. 14 ww. ustawy wynika jednak, iż z nową skargą na przewlekłość w tej samej sprawie sądowej można wystąpić po upływie 12 miesięcy (a w sprawie egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego – po upływie 6 miesięcy) od daty wydania przez sąd orzeczenia w przedmiocie poprzedniej skargi. Stąd w orzecznictwie przepis ten uznaje się za wskazówkę co do tego kiedy można mówić o nieuzasadnionej zwłoce. Sądy zwracają jednocześnie jednak uwagę, że jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy, nie oznacza to automatycznie, że nastąpiła przewlekłość postępowania. Podobnie, że nie jest wykluczone stwierdzenie przewlekłości przy krótszym okresie, ale wymaga to szczególnego rozważenia i oceny konkretnej sprawy. Przy stwierdzeniu przewlekłości postępowania bierze się pod uwagę m.in. charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej zagadnień, czy terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd w celu wydania w sprawie rozstrzygnięcia co do istoty. Jeśli sprawa jest zawiła, skomplikowana, wymaga przeprowadzenia dowodów takich jak np. sporządzenie opinii biegłego, albo zwłoka wynika z działania strony, przewlekłość może nie zostać stwierdzona nawet pomimo upływu dłuższego okresu czasu od wszczęcia postępowania. Znaczna część spraw kierowanych przez przedsiębiorców z branży TSL do sądów ma jednak nieskomplikowany charakter i dotyczy kwot rzędu do kilku tysięcy złotych. Gdy zatem w sprawach tego typu mamy do czynienia z nieuzasadnioną zwłoką sądu np. w doręczeniu nam odpisu sprzeciwu wniesionego przez dłużnika od nakazu zapłaty, są podstawy do wystąpienia z tzw. skargą na przewlekłość postępowania.

Minimum 2.000 a nawet 20.000 zł rekompensaty

Od skargi należy uiścić opłatę sądową w kwocie 200 zł (która jest nam zwracana w przypadku uwzględnienia skargi, a zwracana nie jest, gdy skarga zostaje oddalona). Skargę taką rozpoznaje sąd przełożony nad sądem, przed którym toczy się postępowanie. W przypadku uwzględnienia skargi, sąd stwierdza, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiła przewlekłość postępowania i zaleca podjęcie przez sąd rozpoznający sprawę odpowiednich czynności w wyznaczonym terminie (o ile nie jest to oczywiście zbędne – w praktyce bowiem sąd rozpoznający sprawę w reakcji na skargę często dokonuje spóźnionej czynności)

A dodatkowo – na żądanie skarżącego, sąd przyznaje od Skarbu Państwa, a w przypadku skargi na przewlekłość postępowania prowadzonego przez komornika – od komornika, sumę pieniężną w wysokości od 2.000 do 20.000 złotych.

Minimalna kwota jaką w przypadku uwzględnienia skargi przyznaje sąd wynosi 2.000 zł. Skarb Państwa wypłaca tę kwotę niezwłocznie.

Wystąpienie z ww. skargą może zatem pozwolić zrekompensować przynajmniej w części krzywdę spowodowaną przewlekłością postępowania. Złożenie skargi może w ten sposób okazać się niezwykle korzystne dla wierzyciela, w szczególności w przypadku dochodzenia roszczenia wynoszącego kilka tysięcy złotych.

 

Radca Prawny Jakub Niedźwiecki

Udostępnij na:

fb